Энелер күнүнө арналган чакан сабак: Эненин ден соолугуна кам көрүү

Энелер күнү жакындап келе жатат. Бул өзгөчө күнү апаңызга батаңызды даярдадыңызбы? Батаңызды жөнөтүп жатып, апаңыздын ден соолугуна кам көрүүнү унутпаңыз! Бүгүн Bigfish сизге апаңыздын ден соолугун кантип коргоо керектиги боюнча көрсөтмө даярдады.
Учурда Кытайда аялдар арасында жогорку көрсөткүчтөгү гинекологиялык залалдуу шишиктер энелик бездин рагы, жатын моюнчасынын рагы жана эмчек рагы болуп саналат. Алар аялдардын ден соолугуна жана өмүрүнө олуттуу коркунуч келтирет. Бул үч шишиктин себептери жана механизмдери ар башка, бирок алардын баары генетика, эндокриндик жана жашоо адаттары менен байланыштуу. Ошондуктан, бул шишиктердин алдын алуунун ачкычы - эрте аныктоо жана дарылоо, ошондой эле натыйжалуу алдын алуу чараларын көрүү.

Энелик бездин рагы

Энелик бездин рагы аялдардын репродуктивдик системасынын эң коркунучтуу залалдуу шишиги болуп саналат, ал көбүнчө постменопаузадагы аялдарда кездешет. Алгачкы белгилери байкалбайт жана көп учурда диагнозду кечиктирет. Энелик бездин рагынын өнүгүшү тукум куучулук, эстрогендин деңгээли, овуляциянын саны жана репродуктивдик тарых сыяктуу факторлорго байланыштуу. Энелик бездин рагынын алдын алуу үчүн төмөнкү пункттарга көңүл буруу сунушталат:
-Жамбаш көңдөйүнүн текшерүүлөрүн, УЗИ текшерүүлөрүн жана шишик маркерлерин текшерүүнү камтыган үзгүлтүксүз гинекологиялык текшерүүлөр, айрыкча, үй-бүлөлүк тарыхында энелик бездин рагы же генетикалык сезгичтик ген мутациялары (мисалы, BRCA1/2) бар жогорку тобокелдик топтору үчүн 30 же 35 жаштан баштап жыл сайын текшерилип турушу керек.
- Айыздын жана овуляциянын үзгүлтүксүздүгүнө көңүл буруңуз. Эгерде айыздын бузулушу же ановуляция байкалса, эндокриндик деңгээлдерин жөнгө салуу жана узак мөөнөттүү бир жолку эстроген стимуляциясынан качуу үчүн тезинен медициналык жардамга кайрылышыңыз керек.
- Салмакты туура көзөмөлдөп, семирүүдөн алыс болуп, зат алмашууну жакшыртуу жана эстрогендин деңгээлин төмөндөтүү үчүн көнүгүүлөрдү көбөйтүңүз.
- Контрацепция ыкмаларын акылга сыярлык тандап, эстроген камтыган оралдык контрацептивдерди же имплантациялануучу контрацептивдерди колдонуудан алыс болуңуз, анын ордуна прогестерон камтыган контрацептивдерди же презервативдерди колдонуңуз.
- Төрөттөрдүн санын жана эмчек эмизүү убактысын тийиштүү түрдө көбөйтүңүз, ошондой эле овуляция санын жана эстрогендин таасири убактысын азайтыңыз.
- Асбест, пестициддер, боёктор ж.б. сыяктуу уулуу жана канцерогендик заттардын таасиринен алыс болуңуз.
- Тобокелдик тобундагы же энелик бездин рагы диагнозу коюлган бейтаптар үчүн дарыгердин жетекчилиги астында профилактикалык эки тараптуу сальпингоофорэктомия же максаттуу терапияны (мисалы, PARP ингибиторлору) карап көрүңүз.

Жатын моюнчасынын рагы

Жатын моюнчасынын рагы аялдардын репродуктивдик системасынын эң кеңири таралган залалдуу шишиктеринин бири болуп саналат жана көбүнчө 30 жаштан 50 жашка чейинки аялдарда кездешет. Жатын моюнчасынын рагынын негизги себеби - адамдын папилломавирусу (HPV) инфекциясы, ал 100дөн ашык ар кандай түрдөгү жыныстык катнаш аркылуу жугуучу вирус, алардын айрымдары жогорку тобокелдиктеги HPV деп аталат жана жатын моюнчасынын клеткаларында анормалдуу өзгөрүүлөрдү жаратып, андан кийин жатын моюнчасынын рагына айланышы мүмкүн. Жогорку тобокелдиктеги HPV түрлөрүнө 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58 жана 59 түрлөрү кирет. Алардын арасында 16 жана 18 түрлөрү эң көп кездешет, алар жатын моюнчасынын рагынын 70% дан ашыгын түзөт. Жатын моюнчасынын рагы алдын алууга жана дарылоого боло турган оору болуп саналат жана эгерде ракка чейинки жабыркоолор өз убагында аныкталып, дарыланса, жатын моюнчасынын рагынын пайда болуу жана өлүм көрсөткүчүн натыйжалуу азайтууга болот. Жатын моюнчасынын рагынын алдын алуунун эң натыйжалуу жолу - HPV вакцинациясы. HPV вакцинасы жогорку тобокелдиктеги HPV инфекцияларынын айрымдарынын алдын алып, ошону менен жатын моюнчасынын рагынын коркунучун азайта алат. Учурда Кытайда үч HPV вакцинасы, атап айтканда, эки валенттүү, төрт валенттүү жана тогуз валенттүү вакциналар сатууга бекитилген. Алардын арасында эки валенттүү HPV вакцинасы HPV16 жана HPV18 инфекцияларына каршы күрөшөт жана жатын моюнчасынын рагынын 70% алдын алат. Төрт валенттүү HPV вакцинасы эки валенттүү вакцинаны гана эмес, ошондой эле жатын моюнчасынын рагынын 70% жана акромегалиянын 90% алдын ала турган HPV6 жана HPV11ди да камтыйт. Ал эми тогуз валенттүү HPV вакцинасы HPVнын тогуз түрчөсүн бутага алат жана жатын моюнчасынын рагынын 90% алдын ала алат. Вакцина мурда HPV менен оорубаган 9-45 жаштагы аялдар үчүн сунушталат. Мындан тышкары, жатын моюнчасынын рагына каршы төмөнкү алдын алуу чаралары бар:
1. Жатын моюнчасынын рагын үзгүлтүксүз текшерүү. Жатын моюнчасынын рагын текшерүү рактын күчөшүн жана метастазын болтурбоо үчүн натыйжалуу дарылоо үчүн жатын моюнчасынын ракка чейинки жабыркоолорун же жатын моюнчасынын алгачкы рагын өз убагында аныктай алат. Учурда жатын моюнчасынын рагын текшерүүнүн негизги ыкмалары - HPV ДНКсын текшерүү, цитология (ПАП мазогунан) жана уксус кислотасы менен боёо менен визуалдык текшерүү (VIA). ДСУ 30 жаштан ашкан аялдар үчүн HPV ДНКсын ар бир 5-10 жылда текшерүүнү жана эгерде оң натыйжа берсе, триаж жана дарылоону сунуштайт. Эгерде HPV ДНКсын текшерүү мүмкүн болбосо, цитология же VIA ар бир 3 жылда бир жүргүзүлөт.
2. Жеке гигиенага жана сексуалдык ден соолукка көңүл буруңуз. Жеке гигиена жана сексуалдык ден соолук HPV инфекциясынын алдын алуунун маанилүү куралдары болуп саналат. Аялдарга ич кийимдерин жана төшөнчүлөрүн тез-тез алмаштырып туруу, дем алуучу жана ыңгайлуу пахтадан жасалган ич кийимдерди кийүү жана жыныс мүчөсүн жуу үчүн самын, лосьон жана башка дүүлүктүрүүчү заттарды колдонуудан алыс болуу сунушталат. Ошондой эле, аялдарга жыныстык өнөктөштөрүнүн туруктуулугун жана берилгендигин сактоо, бир нече жыныстык өнөктөштөрдөн же кооптуу жыныстык катнаштан алыс болуу, ошондой эле презервативдерди жана башка контрацептивдик каражаттарды колдонуу сунушталат.
3. Иммунитетти чыңдоо үчүн тамеки чегүүнү жана ичимдик ичүүнү таштаңыз. Тамеки чегүү жана алкоголдук ичимдиктерди ичүү организмдин иммундук системасына зыян келтирип, HPV инфекциясына туруктуулугун төмөндөтүп, жатын моюнчасынын рагынын коркунучун жогорулатат. Ошондуктан, аялдарга тамеки чегүүнү жана ичимдик ичүүнү таштоо, жакшы жашоо адаттарын сактоо, витаминдерге жана булага бай көбүрөөк мөмө-жемиштерди жеп, дене тарбиясын жакшыртуу үчүн тийиштүү түрдө дене тарбия көнүгүүлөрүн жасоо сунушталат.
4. Байланыштуу гинекологиялык ооруларды активдүү дарылоо.

Эмчек рагы

Эмчек рагы аялдарда эң көп кездешүүчү залалдуу шишик болуп саналат жана аялдардын ден соолугуна жана жашоо сапатына олуттуу таасир этет. Анын белгилерине төмөнкүлөр кирет: эмчек шишиктери, эмчек учтарынын инвагинациясы, эмчек учтарынын толуп кетиши, теринин өзгөрүшү, колтук лимфа бездеринин чоңоюшу жана эмчектин оорусу.
Эмчек рагынын алдын алуу негизинен төмөнкү аспектилерди камтыйт:
I. Салмакты көзөмөлдөө жана диета

Семирүү, айрыкча, менопаузадан кийинки аялдар үчүн, эмчек рагынын коркунуч фактору болуп саналат. Семирүү эстрогендин деңгээлинин жогорулашына алып келип, эмчек клеткаларынын көбөйүшүн стимулдаштырып, эмчек рагынын коркунучун жогорулатат. Ошондуктан, дени сак салмакты сактоо жана ашыкча семирүүдөн качуу эмчек рагынын алдын алуунун маанилүү чарасы болуп саналат.
Тамактануу жагынан алганда, организмдин иммунитетин чыңдап, ракка каршы тура ала турган жаңы мөмө-жемиштер, жашылчалар, буурчак жана жаңгактар ​​сыяктуу витаминдерге, минералдарга жана антиоксиданттарга бай азыктарды көбүрөөк жеш сунушталат. Ошол эле учурда, организмде эркин радикалдардын өндүрүлүшүн көбөйтүп, клеткалык ДНКга зыян келтирип, рактын өзгөрүшүнө өбөлгө түзө турган майлуу, калориялуу, туздуу, куурулган, барбекюде бышырылган жана башка ден соолукка зыяндуу азыктарды азыраак жеш керек.
2. орточо көнүгүү
Көнүгүү кан айланууну жакшыртып, зат алмашууну стимулдаштырып, эстрогендин деңгээлин төмөндөтүп, эмчек клеткаларынын эстроген стимулдаштыруу мүмкүнчүлүгүн азайтат. Көнүгүү ошондой эле стрессти басаңдатып, эмоцияларды жөнгө салып, психологиялык сапатты жакшырта алат, бул эмчек рагынын алдын алууга пайдалуу.
Жума сайын басуу, чуркоо, сууда сүзүү, велосипед тебүү сыяктуу жок дегенде 150 мүнөт орточо интенсивдүү же 75 мүнөт жогорку интенсивдүү аэробдук көнүгүүлөр сунушталат. Ошол эле учурда, ошондой эле плиометрикалык жана ийкемдүүлүк машыгууларын, мисалы, отжимание, отуруп-туруу, чоюлуу ж.б. жасоо зарыл. Көнүгүү учурунда ашыкча чыңалууну жана жаракат алууну болтурбоо үчүн орточо көнүгүүлөрдүн тиешелүү көлөмүнө көңүл буруу керек.
3. үзгүлтүксүз текшерүүлөр
Үй-бүлөсүндө рак оорусу бар аялдар үчүн ракты генетикалык текшерүү рактын алдын алуунун натыйжалуу каражаттарынын бири болуп саналат. Рактын өзү тукум куучулук эмес, бирок ракка сезгичтик гендери мураска калышы мүмкүн. Генетикалык текшерүү бейтаптын өзүндөгү шишик генинин мутациясынын түрүн болжол менен аныктай алат. Мутацияланган гендерди алып жүрүүчү жогорку тобокелдик топторун текшерүү рактын коркунучун алдын ала айтуу менен бирге, эрте алдын алуу жана кийлигишүү үчүн максаттуу саламаттыкты сактоо пландарын түзүүгө да мүмкүндүк берет. Мисал катары эмчек рагын алалы, эмчек рагы менен ооругандардын 15% дан 20% га чейинкисинин үй-бүлөлүк тарыхы бар. Үй-бүлөсүндө шишик оорусу бар жогорку тобокелдиктеги адамдарды рактын алдын алуу боюнча так текшерүүдөн өткөрүүгө болот. Венадан аз өлчөмдөгү кан алууга болот жана анын ракка сезгичтик гендерин же драйвер гендерин алып жүрөрүн флуоресценттик сандык ПЦР тестирлөө же кан үлгүлөрү үчүн экинчи муундагы секвенирлөө технологиясы аркылуу болжол менен 10 күндүн ичинде аныктоого болот. Рак диагнозу коюлган бейтаптар үчүн генетикалык текшерүү так дарылоого жардам берет жана максаттуу терапиялык дары-дармектерди колдонууга болобу же жокпу, аныктай алат. Ошо сыяктуу эле, бейтаптын иммунотерапия режимине ылайыктуулугун аныктоо үчүн шишик иммунотерапиясын баштоодон мурун генетикалык текшерүү талап кылынат.
Энелер күнүнө карата Bigfried Sequence дүйнөдөгү бардык энелерге чың ден соолук каалайт. Бул твитти досторуңузга жөнөтүп, апаңызга каалоо-тилектерди жазыңыз, скриншот тартып, бизге жеке билдирүү жөнөтүңүз, биз майрамдан кийин апаңызга Энелер күнүнө белек жөнөтүү үчүн кокустук тандоо менен досуңузду тандайбыз. Акырында, апаңызга "Майрамыңыздар менен" деп айтууну унутпаңыз.